Serebral Hemisferik Asimetri

Kısa bir süredir Ruhr Üniversitesi, Kognitif Nörobilim Enstitüsü, Biyopsikoloji laboratuarlarında yürütülmekte olan çalışmaları izlemek ve katılmak için Bochum’ dayım. Geniş araştırma imkanları ve departmanın beyni Ordinaryüs Profesör Onur Güntürkün’ ün kapı açtığı araştırmalar beynimizin bilinmeyenlerini hızla aydınlatıyor.

RUB, Biyopsikoloji’ de çalışmaların yoğunlaştığı tür güvercinler. Çünkü güvercinlerin vizüel sistemleri serebral asimetriyi nöral ve ontojenik olarak tanımlama yolunda mükemmel birer model oluşturmakta.

Kuluçkadan çıkmadan önce, görsel uyaranın lateralize olarak alımı bu kritik zaman aralığında tektofugal yolağın asimetrik yapı kazanmasına sebep olmakta. Bu noktada kuşun yumurta içindeki yatış pozisyonu önemli rol oynuyor. Embriyonun ışığı nöral organizasyonun kritik döneminde sadece tek gözden alması beyindeki vizüel asimetrinin gelişimini beraberinde getiriyor. Bu vizüel asimetri durumu, kompleks öğrenme, diskriminasyon gibi işlevlerde sol hemisferin baskınlığı ile kendini göstermekte.

Vizüel bilgi güvercinlerde iki önemli yolak kullanıyor: tektofugal ve talamofugal yolaklar. Talamofugal yolak memelilerdeki genikulostriatal sisteme karşılık olarak alınacak yapı. Tektofugal yol ise yine memelilerdeli ekstragenikülokortikal yolağa karşılık geliyor. Tavuklar ile karşılaştırıldığında güvercinlerde tektofugal hücre volümü ve projeksiyon özelliği önemli ölçüde yüksek. Yine sol optik tektumda GABAerjik nöronların büyük kısmı daha geniş hücre gövdelerine sahip.
Sol roduntusun her iki gözden de gelen veriyi entegre etme eğilimi de sağ roduntustan daha fazla. Bunun önemli bir göstergesi sol roduntus lezyonlarında ipsilateral ve kontralateral görsel duyarlılıkta belirgin bir azalma gözlenirken sağ roduntus hasarının performansta belirgin farklılıklar yaratmıyor olması.

Şu an RUB Biyopsikoloji laboratuarlarında yapılan çalışmaların dahil olduğum kısmı işte bu görsel asimetrinin kaynağını aydınlatmak üzerinde yoğunlaşmış durumda. Bu hemisferik inhibisyonun, yarı küreler arası “crosstalk” ile ilişkisinin açıklığa kavuşturulması beynin fizyolojisini çözmeye giden yolda büyük bir adım. Kendi ilgi alanım olan cinsiyet farklılıklarının nöral organizasyona etkisi ile hemisferler arası etkileşimin mekanizmalarını birleştirmeye başladığımda nörobilimin gelecekte bize büyük sürprizler borçlu olduğunu görür gibi oluyorum.

 

Referans:

Manns M, Güntürkün O (2009) Dual coding of visual asymmetries in the pigeon brain:the interaction of bottom-up and top-down systems. Experimental Brain Research [Epub ahead of print].

 

http://norobilim.com/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://norobilim.com/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://norobilim.com/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Comments are closed.

 

Please log in to vote

You need to log in to vote. If you already had an account, you may log in here

Alternatively, if you do not have an account yet you can create one here.