PTSD – Neden kadınlar daha yatkın?

Vahşi bir saldırının kurbanı olan veya kanlı bir kazaya tanıklık eden insanların sadece küçük bir kısmında Travma Sonrası Stres Bozukluğu (Post Traumatic Stress Disorder-PTSD) semptomları görülür. Kadınların PTSD yaşamaya erkeklere göre iki kat daha fazla meyilli oldukları bilinmektedir fakat araştırmacılar kimin en çok ve neden risk altında olduğunu bilememektedirler. Ancak yeni bir çalışma  belirli bir peptidin ve genetik mutasyonun kadınlardaki PTSD semptomlarının şiddeti ile bir bağlantısı olduğunu göstermiştir. Bu bulgu travmatik olaylar sonrasında kimin özel bir yardıma ihtiyacı olacağının belirlenmesini sağlayacak testlerin oluşturulmasına zemin hazırlayabilir.

Bu yeni çalışmada Atlanta’daki Emory Üniversitesinde bir psikiyatrist ve moleküler nörobiyolog olan Kerry Ressler önderliğindeki araştırmacılar hücrelerin strese tepkisi üzerinde rol oynadı düşünülen peptid (pitüiter adenilat siklaz aktivasyonlu polipeptid-PACAP) üzerine yoğunlaştılar.

Ekip Atlanta’daki Grandy Memorial Hastanesindeki çalışmalarında kendilerine gönüllülük eden 64 hastanın kanındaki PACAP seviyesini ölçtüler. Gönüllülerin büyük çoğunluğu şehrin sosyoekonomik düzeyi düşük kesimlerinden gelmekteydi ve Ressler’in dediğine göre %90’ı silahlı saldırı, fiziksel ya da cinsel saldırı içeren bir travma geçirdiğini bildirmişlerdi. Araştırmacılar kadınlarda PACAP seviyesi ile standart PTSD semptomları ölçeği skorları arasında bir korelasyon buldular fakat erkekler için benzer türde bir korelasyona rastlanamadı.

Araştırmacılar 74 kadından oluşan ikinci bir grupta PACAP  seviyeleri ve semptom şiddeti arasında benzer bir bağlantı buldular. Ressler diğer herşeyin aynı olduğu düşünüldüğünde PACAP seviyeleri yüksek olan kadınların düşük olan kadınlara göre beş kat daha fazla PTSD kriterini sağlayacak kadar ağır semptomlar gösterdiğini öngörmektedir.

Ekip ayrıca PTSD’ye genetik bir bağlantı buldu. Aynı hastaneden 1200 hasta ile yapılan başka bir çalışmada ise araştırmacılar PACAP reseptörünü kodlayan gendeki bir değişimin kadınlardaki daha ağır semptomlar ile bir bağlantısı olduğunu buldular fakat yine erkeklerde böyle bir bağlantı bulunamadı. Ressler’in öngörüsüne göre gendeki değişime sahip kadınlarda travmatik olay sonrasında PTSD yaşama riski iki kat daha fazla olacaktır.

Bir bütün olarak ele alındığında Nature dergisinde yayınlanan bulgular PACAP ve reseptörünün kadınlardaki PTSD yatkınlığında önemli bir role sahip olduğunu belirtir. Fakat neden sadece kadınlarda? Ressler birincil dişil hormon olan östrojenin stresin etkilerini arttıracağını öne sürüyor. PACAP reseptör geni östrojen ile açılıp kapatılabilir. Ve ekibin tanımladığı genetik varyasyon özellikle östrojene karşı hassas olan bir PACAP reseptör geni bölgesinde bulunur. Ve östrojen genin aktivitesini düzenliyor olabilir.

Bulguların hemen gerçekleştirilebilir uygulamaları yok fakat Ressler diyor ki bu bulgular bir gün kimin PTSD sahibi olabileceğinin belirlenmesi konusunda testlerin oluşturulmasına zemin hazırlayabilecektir. Bu tür testler acil servis hekimlerinin bir kazadan veya başka bir travmadan sonra karşılaştıkları hastaları yoğun bir psikolojik tedaviye yönlendirmelerini kolaylaştırabilir ve kimin bu tedavilerden en çok fayda göreceğinin belirlenmesi konusunda yardımcı olabilir.

Güney Carolina, Durham’daki Duke Üniversitesinde anksiyete biyolojisi çalışan nörobilimci Ahmad Hariri, sonraki adımları Ressler’in ekibinin bulduğu genetik varyantın gen ekspresyonunu nasıl etkilediğinin araştırılması, travmatik deneyimlerin PACAP aktivitesini nasıl etkilediğinin ve bu yolağın diğer türdeki anksiyete bozukluklarında bir rolü olup olmadığının tanımlanması olarak özetliyor.

Bu araştırma kesinlikle stres biyolojisini daha iyi anlama konusunda büyük bir merak uyandıracak ve strese bağlı bozukluklara yönelik olası önleme metodları ve tedaviler için yeni hedefler geliştirilmesini sağlayacaktır.

Yazar: Melis Demircioglu

http://norobilim.com/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://norobilim.com/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://norobilim.com/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Comments are closed.

 

Please log in to vote

You need to log in to vote. If you already had an account, you may log in here

Alternatively, if you do not have an account yet you can create one here.